سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )
244
تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )
( 1 ) در روايتى آمده است كه على ( ع ) به وى گفت : « البته من مىدانستم كه تو قاتل منى و به تو نيكى كردم تا از خدا در برابر تو يارى بجويم » سپس به پسرانش فرمود : « پسران من ! اگر من از دنيا رفتم طبق قانون قصاص او مرا كشته شما هم او را بكشيد و اگر زنده ماندم ، دربارهء او نظر خواهم داد » . ( 2 ) در روايتى آمده است : اگر زنده ماندم ، يك ضربت او زده ، من هم يك ضربت خواهم زد و يا عفو خواهم كرد . ( 3 ) در روايتى زينب ( ع ) به او فرمود : اى ملعون ! تو امير المؤمنين را كشتى ! ابن ملجم در جواب گفت : من پدر تو را كشتم ، آنگاه او را به زندان بردند . ( 4 ) ابن عبّاس مىگويد : ابن ملجم روز جمعه هفدهم ماه رمضان و به قولى شب بيست و يكم رمضان در مسجد كوفه به على ( ع ) ضربت زد و روز جمعه و شنبه زنده بود و شب يك شنبه و به قولى روز يك شنبه از دنيا رفت و پسرانش حسن و حسين و عبد اللّه بن جعفر او را غسل دادند و فرزندش حسن بر او نماز گزارد و چهار تكبير و به قولى پنج و به قولى شش يا هفت تكبير گفت « 1 » و در نزد وى از حنوط رسول خدا ( ص ) بود كه با آن حنوط كردند و در سحرگاه به خاك سپردند « 2 » .
--> ( 1 ) در منابع شيعه بيشتر ، هفت تكبير آمده است - م . ( 2 ) در نسخهاى آمده است : در مورد شب شهادت آن حضرت چند قول است : يكى آن كه در آخر شب هفدهم ماه رمضان پگاه جمعه در مسجد جامع كوفه شهيد شد ، اين قول ابن عبّاس است . دوم : شب بيست و يكم رمضان بود و روز جمعه و شنبه زنده بود و شب يك شنبه از دنيا رفت ، اين قول مجاهد است سوم : شب بيست و هفتم رمضان شهيد شد ، قول حسن بصرى است كه آن شب قدر است و شبى است كه عيسى بن مريم را به آسمان بردند و يوشع بن نون در آن شب وفات يافته است ، اين قول مشهورتر است . ( البته نزد عامه - م . ) واقدى مىگويد : همين كه على ( ع ) از دنيا رفت پسرانش ؛ حسن و حسين و عبد اللّه بن جعفر او را غسل دادند و به قولى محمد بن حنفيه نيز شركت داشت ، و قول صحيح آن است كه كسى او را غسل نداد زيرا او سرور شهيدان بود . ( در منابع شيعه چنين چيزى نيست بلكه همگى غسل را به تفصيل نوشتهاند - م . ) واقدى مىگويد : او را در سه پارچهء سفيد كفن كردند كه در آن ميان پيراهن و عمامه نبود و در نزد وى از بقاياى حنوط ( سدر و كافور ) رسول خدا ( ص ) بود و با آن وى را حنوط كردند و پسرش حسن ( ع ) بر او نماز گزارد و پنج تكبير و به قولى شش يا هفت تكبير گفت .